Page 2 of 3

Lulek czarny

lulek-czarny

Roczna lub dwuletnia roślina z rodziny psiankowatych, spotykana w ogrodach oraz dziko rosnąca na przydrożach, wysypiskach śmieci, parkingach i innych podłożach ruderalnych, silnie toksyczna. Zwany też z ludowej tradycji szalejem czarnym oraz żabim barszczem. Podobnie jak bieluń dziędzierzawa, lulek czarny zawiera trujące i halucynogenne alkaloidy tropanowe, wywołujące bardzo silne pobudzenie ruchowe, obrzęki rąk i nóg, piekącą pokrzywkę, utratę wroku, suchość jamy ustnej i gardła. W przypadku lulka czarnego w składzie dominują przede wszystkim alkaloidy: skopolamina, atropina, L-hioscyjamina i kuskohigryna.

W przypadku tej bardzo niebezpiecznej rośliny istnieje ryzyko zatrucia nieświadomego, przez pomylenie jego ziaren z ziarnami maku lub korzenia z korzeniem pasternaku i skorzonery.

Zastosowanie zewnętrzne

Jedyną względnie bezpieczną formą stosowania liści lulka czarnego jest stosowanie zewnętrzne w postaci Oleum Hyoscyami przy łagodzeniu nerwobóli i bóli reumatycznych. W formach recepturowych liście lulka znajdują tez niewielkie zastosowanie w postaci extractum siccum (0,3% alkaloidów).

Miłek wiosenny

milek-wiosenny

Miłek wiosenny to bylina z rodziny jaskrowatych, występująca na terenie Europy i w Azji. W Polsce miłek objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.

Roślina ma pewne właściwości lecznicze, jednak nie zaleca się jej stosowania na własną rękę, ponieważ jest zarazem silną trucizną. Do objawów zatrucia należą mdłości, paraliż, zaburzenia widzenia, a nawet zatrzymanie akcji serca.
Miłek wiosenny zawiera glikozydy kardenolidowe i flawonoidy (witeksynę, luteolinę). Stosowany wewnętrznie w bardzo ostrożny sposób (w postaci wyciągów alkoholowych, wyłącznie pod kontrolą lekarza) bywa pomocny przy niektórych dolegliwościach sercowych i krążeniowych.

Przede wszystkim jednak miłek wiosenny ceniony jest jako roślina dekoracyjna – jego piękne, żółte kwiaty stanowią ozdobę przydomowych ogródków oraz bukietów z ciętych kwiatów.

Rumianek

rumianek

Rumianek pospolity to roślina jednoroczna z rodziny astrowatych, rosnąca dziko w wielu regionach świata, również w Polsce, szczególnie na zachodzie kraju. Uprawiany także jako roślina lecznicza.

Roślina bardzo popularna i lubiana ze względu na swój urzekający aromat, piękne delikatne kwiaty, które pojawiają się od końca maja i kwitną do sierpnia lub początków września oraz właściwości lecznicze – skuteczne, a zarazem łagodne i świetnie tolerowane nawet przez organizm dziecka.

Koszyczki rumianku – pachnące lekarstwo

Surowcem zielarskim są koszyczki rumianku (Flos Chamomillae), zawierające dużą ilość olejku eterycznego, cenne flawonoidy, pochodne kumarynowe, cholinę ,sole mineralne. Świeże lub suszone, stosowane z reguły w postaci naparów używanych zarówno wewnętrznie i zewnętrznie, są znane ze swoich rewelacyjnych właściwości przeciwzapalnych, antyseptycznych, rozkurczowych, łagodzących, uspokajających.

Rumianek na skórę

Rumianek to jeden z najpopularniejszych składników stosowanych w kosmetyce i dermatologii. Jest niezastąpiony przy leczeniu trudno gojących się ran, przy stanach zapalnych skóry i błon śluzowych, oparzeniach, owrzodzeniach, a także przy alergiach skórnych i trądziku. Ekstrakt z rumianku występuje jako komponent kremów do pielęgnacji skóry wrażliwej oraz kosmetyków dla dzieci i niemowląt.

Herbatka z rumianku – łagodny sposób na bóle brzucha i infekcje

Rumianek stosowany wewnętrznie pomaga przy problemach trawiennych, przy skurczach mięśni gładkich, przy infekcjach górnych dróg oddechowych (inhalacje), wewnętrznych owrzodzeniach. Napar z rumianku w postaci łagodnej herbatki łagodzi bóle brzucha i kolki, także u małych dzieci. Wypity przed snem koi nerwy i pomaga zasnąć.

Inne zastosowania rumianku

Choć rumianek kojarzy się głównie z pięknie pachnącymi kosmetykami i skutecznymi lekami ziołowymi, niektórzy wykorzystują także jego niepowtarzalny, delikatny smak i traktuje jako kulinarna inspirację. Ziele rumianku wspaniale wzbogaca smak słodkich, delikatnych ciast i ciasteczek, wiele osób ceni sobie też wspaniałe połączenie naparu rumiankowego z ciepłym mlekiem i miodem.

Bieluń dziędzierzawa

bielun-dziedzierzawa-720x340

Bieluń to silnie toksyczna roślina zielna z rodziny psiankowatych, rosnąca dziko w miastach, na śmietniskach, rumowiskach, ale także w prywatnych ogrodach ze względu na atrakcyjny wygląd kwiatów – dużych, białych, lejkowatych, kwitnących od czerwca do września.

Roślina była znana już w starożytności i wykorzystywana zarówno w celach skrytobójczych, jak i ze względu na właściwości halucynogenne. Ta ostatnia właściwość również współcześnie stanowi niebezpieczną pokusę dla żądnej silnych wrażeń młodzieży, stąd bieluń dziędzierzawa często traktowany jest jako narkotyk – niestety wyjątkowo niebezpieczny.

Trujące i halucynogenne właściwości bielunia dziędzierzawy wynikają przede wszystkim z obecności alkaloidów tropanowych w jego składzie. Związki te blokują niektóre receptory układu współczulnego, działają depresyjnie na układ oddechowy i obwodowy układ nerwowy. Konsekwencje zażycia bywają nieprzewidywalne i nierzadko tragiczne w skutkach: przeważnie są to silne halucynacje, realistyczne omamy wzrokowe i słuchowe, pobudzenie psychoruchowe, utrata zdolności logicznego myślenia, psychoza, stany lękowe, furia, gonitwa myśli, majaczenie, stany delirium. Z reguły występuje też zaburzenie akomodacji oka oraz silne, niemożliwe do zaspokojenia mimo przyjmowania płynów pragnienie. Po fazie pobudzenia następuje senność, rozluźnienie i stany śpiączkowe, które mogą skutkować zatrzymaniem akcji serca i porażeniem ośrodka oddechowego.

Niebezpieczeństwo zażycia bielunia wynika również z ryzyka utraty kontaktu z rzeczywistością i w konsekwencji zrobienia krzywdy sobie lub przypadkowym osobom, a także uaktywnienia ukrytych zaburzeń psychicznych i trwałego uszkodzenia mózgu.

Dawka śmiertelna nie jest jasno określona, ponieważ zależy od indywidualnej wrażliwości na toksynę – znane są przypadki zgonów nawet po doustnym zażyciu dawki 1 mg.

Zatrucie bieluniem często kończy się hospitalizacją – płukaniem żołądka, podaniem siarczanu sodowego, podaniem odpowiednich leków uspokajających, stosowaniem zimnych okładów, założeniem cewnika, intubacją.

Szczypiorek

szczypiorek-1024x768

Czosnek szczypiorek, popularnie zwany szczypiorkiem, to roślina o długich, zielonych, rurkowatych liściach, znana i uprawiana na całym świecie ze względu na swoje zastosowanie kulinarne.

Szczypiorek charakteryzuje się wyjątkowym aromatem i specyficznym smakiem dzięki zawartości olejków eterycznych, stanowi więc wyjątkową, a zarazem uniwersalną przyprawę. Jednocześnie roślina jest źródłem wielu cennych substancji korzystnych dla naszego zdrowia: witaminy C, żelaza, witaminy B2, sodu, wapnia, potasu i związków siarki. Spożywany w większych ilościach i regularnie obniża ciśnienie krwi, poprawia przemianę materii, działa bakteriobójczo i wzmacnia układ odpornościowy.

Szczypiorek – jak to się je?

Zarówno ze względów zdrowotnych jak i z uwagi na delikatną strukturę liści, szczypiorek najlepiej spożywać na surowo. Sprawdza się przede wszystkim jako dodatek do sałatek, twarożków, past, wszelkiego rodzaju kanapek i potraw z jaj. W ciepłych daniach, takich jak jajecznica, drobno posiekane źdźbła zawsze dodajemy na końcu obróbki termicznej – gotowanie i smażenie szczypiorku pozbawia go cennych właściwości zdrowotnych i charakterystycznego aromatu oraz sprawia, że kruche i chrupiące listki zmieniają się w gumowate włókna o nieapetycznej barwie.

Świeże, drobno posiekane liście szczypiorku możemy ewentualnie zamrozić lub ususzyć, jednak każdy sposób przetworzenia pozbawia roślinę cennych substancji, wyjątkowego smaku i chrupkości.

Domowy szczypior możemy z powodzeniem hodować na kuchennym parapecie, w doniczce z ziemią lub w słoiku, wymaga sporo dostępu do światła słonecznego, w przeciwnym wypadku liście będą żółknąć.

Gorczyca

gorczyca-720x340

Gorczyca to popularna jednoroczna roślina uprawna z rodziny kapustowatych. Surowiec zielarski – nasiona gorczycy – znany jest przede wszystkim z zastosowań kulinarnych: kuleczki o gorzkim smaku to obowiązkowy składnik musztardy, gorczycę znajdziemy też w pieprzu ziołowym, curry i innych mieszankach przyprawowych. Zmielonymi ziarnami gorczycy aromatyzuje się wszelkiego rodzaju tłuste mięsa, wędliny i sery, marynaty, pikle, potrawy z jaj.

Poziom goryczy i pikanteria ziaren gorczycy zależy od odmiany. Do tych najostrzejszych i najbardziej aromatycznych należy wywodząca się z Indii gorczyca sarepska, a najłagodniejszą i najbardziej uniwersalną przyprawą jest gorczyca biała.

Gorczyca w apteczce

Mniej znane jest zastosowanie gorczycy jako rośliny leczniczej. Również w tym przypadku surowcem są nasiona, które dzięki zawartości synalbiny (substancji nadającej nasionom charakterystyczny aromat), soli mineralnych i olejków eterycznych, a także śluzu i olejów okazują się skutecznym środkiem pobudzającym procesy trawienne, łagodzącym nieżyty jelit i żołądka, likwidującym niestrawności i zaparcia, a także działającym przeciwzapalnie i powlekająco. Do łagodzenia problemów gastrycznych używa się ostrego w smaku olejku gorczycznego, natomiast zewnętrznie – na przykład do płukania gardła – stosować można łagodniejsze wyciągi wodne z nasion gorczycy.

Poduszki gorczycowe – naturalny sposób na zdrowie

Ciekawym zastosowaniem, rozpowszechnionym w medycynie ludowej, jest wypełnienie płóciennych woreczków ziarnami białej gorczycy i przykładanie takich poduszek do miejsc, w których odczuwamy bóle reumatyczne, a także do bolących stawów. Poduszka gorczycowa skutecznie łagodzi też bóle głowy i bóle zwyrodnieniowe kręgów szyjnych, a ponadto wykazuje działanie relaksujące i odstresowujące. Według zwolenników medycyny naturalnej działanie to związane jest z pozytywnymi właściwościami energetycznymi ziaren gorczycy, które mają emitować silne lecznicze biopole.

Babka lancetowata

babka-lancetowata

Babka lancetowata, zwana też babką wąskolistną lub języczkami polnymi, to popularna bylina, rosnąca powszechnie na łąkach, przydrożach i trawnikach, traktowana najczęściej jako chwast. Ma podłużne liście z widocznym unerwieniem, które są znanym od wieków surowcem leczniczym. Liście babki zawierają cenne substancje śluzowe, garbniki, taniny, sole mineralne, flawonoidy, witaminę C; dzięki unikatowej kompozycji składników wykazują korzystne działanie na organizm zarówno w zastosowaniu wewnętrznym, jak zewnętrznym.

Niezwykłe właściwości lecznicze babki lancetowatej

Odwar z liści babki lancetowatej stosuje się przy infekcjach górnych dróg oddechowych – pomaga w oczyszczaniu dróg oddechowych, ma właściwości wyksztuśne, a działając antyseptycznie skutecznie łagodzi bóle gardła i zapalenia migdałków.

Stosowany wewnętrznie ma zdolność łagodzenia infekcji jelit i układu moczowego.

Jednak najbardziej znanym zastosowaniem liści babki jest leczenie stanów zapalnych skóry i błon śluzowych: roślina ma właściwości silnie odkażające i ściągające, przyspiesza gojenie i regenerację tkanek. Okłady z oczyszczonych liści babki lancetowatej są skutecznym remedium na trudno gojące się rany, oparzenia, ukąszenia owadów, owrzodzenia.

Liście babki zwyczajnej stosuje się również przy infekcjach uszu, między innymi w przewlekłym wysiękowym zapaleniu ucha środkowego.

Z liści babki lancetowatej, zbieranych na łąkach w okresie letnim, wytwarza się sok (do stosowania wewnętrznego i do przemywania ran), nalewki, syropy i maści. Świeże, dokładnie oczyszczone liście babki można przykładać bezpośrednio na ukąszenia owadów i trudno gojące się rany i skaleczenia, należy jednak zwrócić uwagę na to, by nie pochodziły z silnie zanieczyszczonych terenów śródmiejskich.

Czarny bez

czarny-bez-720x340

Jedna z najstarszych roślin leczniczych, od wieków stosowana w staropolskiej medycynie ludowej. Surowcem zielarskim są przede wszystkim kwiaty i owoce, lecznicze właściwości wykazują też liście, kora i korzenie bzu.

Napar z bzu – nie tylko na grypę

Najbardziej powszechne zastosowanie czarnego bzu to napary z kwiatów – działają napotnie, rozgrzewająco, przeciwgorączkowo i wyksztuśnie, a dodatkowo są bogatym źródłem wzmacniających organizm witamin C i A, soli mineralnych i dobroczynnych przeciwutleniaczy. Ze względu na to spektrum właściwości kwiaty bzu są częstym składnikiem mieszanek ziołowych stosowanych przy przeziębieniu i grypie.

Wodny wyciąg z kwiatu bzu wykazuje silne działanie przeciwzapalne i bakteriostatyczne, dlatego można nim przemywać różnego rodzaju zmiany skórne, w tym również trądzikowe, płukać jamę ustną i gardło.

Owoce bzu czarnego, obok działania przeciwgorączkowego i antyseptycznego, charakteryzują się także właściwościami przeczyszczającymi, moczopędnymi i oczyszczającymi. Z tego powodu często znajdują się w składzie herbatek odchudzających i detoksykujących.

Należy jednak pamiętać, że surowe owoce bzu są trujące (zawierają toksyczną sambunigrynę i sambucynę). Toksyny te ulegają jednak zniszczeniu po poddaniu surowca obróbce termicznej – przy zaparzaniu, smażeniu, gotowaniu i suszeniu w wysokiej temperaturze.

Czarny bez w kuchni

Czarny bez to nie tylko bogactwo składników odżywczych, ale również źródło kulinarnych inspiracji. Kwiaty bzu sprawdzają się wspaniale jako podstawa domowych przetworów: soków, syropów, powideł, kisieli i galaretek. Wspaniale smakują też jako słodka przekąska, obtoczone w cieście i smażone na rozgrzanej patelni.

Kolendra siewna

kolendra-siewna-720x340

 

Kolendra to roślina jednoroczna z rodziny selerowatych, której wysuszone owoce i ziele stanowią popularny dodatek do mięs, wędlin, marynat, zup jarzynowych, rosołu, potraw bazujących na roślinach strączkowych, a także korzennych ciast i chlebów. Świeże liście kolendry wspaniale wzbogacają sałatki, sery, tłuste ryby i sosy; należy dodawać je do potrawy pod koniec gotowania, by ziele nie straciło swego aromatu.

Charakteryzujące się korzennym aromatem ziele kolendry jest również składnikiem orientalnych mieszanek przyprawowych, takich jak curry czy garam masala, przyprawę znajdziemy również w wielu daniach kuchni meksykańskiej, portugalskiej, gruzińskiej i marokańskiej. Kolendra służy tez do aromatyzowania alkoholi: nalewek, likierów, wódek, a nawet piwa i wina.

Właściwości zdrowotne kolendry

Kolendra jest także znanym od wieków środkiem ułatwiającym trawienie – stymuluje produkcję soków żołądkowych, łagodzi wzdęcia, wykazuje właściwości rozkurczające. Ale to nie jedyne jej zalety: bogate w witaminy z grupy B oraz witaminę C ziele podnosi odporność organizmu, walczy z infekcjami, jest też zalecane przy dolegliwościach wątrobowych.

Sok z ziela kolendry to uniwersalny i skuteczny środek, który może być stosowany w celach leczniczych zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie – do przemywania skóry i błon śluzowych – działa przeciwzapalnie, ściągająco i bakteriostatycznie.

Przechowywanie i uprawa kolendry

Świeże ziele kolendry jest delikatne i szybko ulega więdnięciu; świeżość liści zachowamy nieco dłużej przechowując je zawinięte w wilgotną ściereczkę w lodówce. Możliwa jest jednak uprawa kolendry na nasłonecznionym parapecie – to wdzięczne zioło będzie nie tylko niebanalną przyprawą i skutecznym środkiem leczniczym, ale także ładną ozdobą kuchni.

Cebula

cebula

To występująca w wielu odmianach popularna roślina o uniwersalnych i różnorodnych zastosowaniach, spośród których na pierwszy plan wysuwają się walory kulinarne. Charakterystyczny, ostro-słodkawy smak i wyrazisty zapach wspaniale aromatyzuje różnego rodzaju potrawy – od przyrządzanych na wszelkie sposoby mięs, przez sałatki i twarożki po rozmaite dania kuchni egzotycznych i orientalnych. Aromat liści cebuli jest przy tym mniej agresywny i pikantny niż pochodzącego z tej samej rodziny roślin (Alliaceae) czosnku. Obie rośliny łączą jednak wyjątkowe właściwości prozdrowotne.

Cebula – zdrowie na talerzu

Cebula wykazuje przede wszystkim silne działanie bakteriobójcze, odkażające i przeciwzapalne, stąd popularność stosowanego przy grypie i przeziębieniu syropu z surowej cebuli, mającego wyjątkową moc zwalczania infekcji i podnoszenia odporności. Zawarte w liściach warzywa bogactwo witamin i składników mineralnych, takich jak siarka, cynk i fosfor to prawdziwe remedium na jesienne osłabienie.

Jako źródło kwercetyny – silnego przeciwutleniacza – cebula należy więc do pokarmów o właściwościach antynowotworowych. Warzywo działa też przeciwmiażdżycowo, obniża poziom cukru we krwi dzięki obecności difenylaminy i pomaga zapobiegać zakrzepom poprzez zmniejszenie lepkości krwi. Co istotne, właściwości te zostają zachowane także po ugotowaniu cebuli, w przeciwieństwie do jej mocy bakteriostatycznej, która niestety zanika w wysokiej temperaturze.

Należy jednak pamiętać, że pomimo swoich dobroczynnych właściwości cebula nie zawsze bywa dobrze tolerowana – należy do pokarmów ciężkostrawnych, powinny jej więc unikać osoby z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.

« Older posts Newer posts »

© 2017 Znamziele.pl

Theme by Anders NorenUp ↑