Witamina D – wszystko, co musisz o niej wiedzieć

Witaminy to substancje niezbędne dla prawidłowego działania naszego organizmu. W większości przypadków witaminy muszą być dostarczane organizmowi z pożywieniem. W niewielkich ilościach są także produkowane w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Jedną z nich jest witamina D, która nazywana jest życiodajną cząstką, gdyż organizm potrzebuje jej do pracy układu odpornościowego, mięśniowego i nerwowego.

Znaczenie witaminy D dla naszego organizmu

Witamina D nie jest więc witaminą, a hormonem steroidowym, którego synteza zachodzi z cząsteczki cholesterolu. Powszechnie jednak nazywa się ją witaminą. Jest bardzo ważna dla naszego organizmu, gdyż wpływa właściwie na wszystkie jego komórki. Przede wszystkim, reguluje stężenie wapnia i fosforu we krwi (od tych pierwiastków zależy siła kości i zdrowe zęby) i jest jednym
z czynników zapobiegających osteoporozie. Koniecznie trzeba podawać ją dzieciom, by zapobiegać krzywicy. Jeżeli w naszym organizmie brakuje tej witaminy, to nie może on wchłaniać wapnia zawartego w pożywieniu i preparatach mineralnych, niezależnie od tego, jak dużo go przyjmujemy. Witamina D jest także niezbędna do prawidłowego działania układu odpornościowego. Poza tym, wzmacnia zęby oraz opóźnia rozwój zapalanie kości i stawów. Najnowsze badania dowodzą, iż zapobiega nowotworom prostaty, okrężnicy i sutka oraz może chronić przed niektórymi innymi nowotworami.

Groźne skutki braku witaminy D w organizmie

Niedobór witaminy D jest jednym z najczęstszych niedoborów składników odżywczych. Najbardziej znanym objawem jej braku jest chorobą kości zwana krzywicą , która często występuje u dzieci w krajach rozwijających się. W przeszłości częste było wzbogacanie pokarmów w witaminę D, dzięki czemu w większości wyeliminowano krzywicę w społeczeństwach zachodnich, ale u wielu ludzi dorosłych stwierdza się zbyt niski poziom tej witaminy. Występuje u nich większe ryzyko chorób serca, cukrzycy, nowotworów, demencji i chorób autoimmunologicznych. Niedobór witaminy D jest również powiązany ze znacznie zwiększonym ryzykiem śmierci z wielu innych powodów (np. z powodu choroby układu sercowo-naczyniowego).

Czy grozi nam niedobór witaminy D?

Witamina D jest syntezowana w naszym organizmie naturalnie przy pomocy promieni słonecznych. Nasłonecznienie w Polsce wystarcza do syntezy skórnej postaci witaminy D tylko od kwietnia do września, ale trzeba eksponować 18% powierzchni ciała (bez stosowania filtrów ochronnych) co najmniej 15 minut dziennie. W pozostałych miesiącach produkcja ta praktycznie nie zachodzi. Koniecznie trzeba więc przyjmować witaminę D. Warto zadbać o odpowiednią dietę, w której nie może brakować tłustych ryb morskich i produktów mlecznych. W naszej strefie klimatycznej wszyscy powinni suplementować witaminę D. Przed rozpoczęciem suplementacji warto sprawdzić poziom witaminy w organizmie. Najlepiej suplementować naturalną witaminę D3, a nie jej syntetyczny odpowiednik.

Brak witamin w organizmie prowadzi do chorób zwanych awitaminozami, więc musimy dbać o to, by tak się nie stało. Pamiętajmy o zdrowym odżywianiu i koniecznej suplementacji, by nie cierpieć z powodu braku witaminy D, co może stać się przyczyną osłabienia organizmu.

Bazylia

Fresh garden basil herbs in mortar

Korzenny, słodkawy smak wspaniale komponuje się z pomidorami w każdej postaci, oliwą, białym mięsem, rybami, delikatnymi serami, a nawet z warzywami strączkowymi. Sprawdza się jako dodatek do wszelkiego rodzaju sałatek, surówek, zup, mieszanek warzywnych, twarożków i past. Nie obejdą się bez bazylii takie przysmaki, jak sałatka Caprese czy prawdziwe włoskie pesto.

Często korzystamy z popularnej bazylii suszonej, ale najlepiej używać świeżych liści, które z powodzeniem możemy hodować na kuchennym parapecie, jeśli tylko jesteśmy w stanie dostarczyć roślinie sporą ilość światła słonecznego i zapewnić odpowiedni poziom wilgoci.

Warto mieć to „królewskie zioło” zawsze pod ręką i stosować tak często, jak to możliwe – nie tylko ze względu na wyjątkowy aromat, jaki nadaje potrawom, ale również z uwagi na właściwości prozdrowotne. A jest ich sporo.

Bazylia na zdrowie

Bazylia skutecznie walczy ze wzdęciami, reguluje trawienie i pobudza perystaltykę jelit. Herbatka z bazylii złagodzi skurcze żołądkowe, kolkę i niestrawność, jest pomocna w zapobieganiu mdłościom. Przy okazji ma działanie łagodnie uspokajające.

W zastosowaniu zewnętrznym okłady z bazylii zmniejszają bóle reumatyczne, obrzęki stawów, łagodzą kontuzje, a także bóle głowy, również te o podłożu migrenowym. Bazylia w postaci toniku, ze względu na swoje właściwości bakteriobójcze i ściągające, skutecznie zwalcza zmiany skórne i wypryski. Zalecane jest też płukanie jamy ustnej naparem lub wyciągiem z bazylii w celu złagodzenia bólu po zabiegach stomatologicznych i odkażenia ran, a także łagodzenia bólu gardła.

Anyż

anyz

Mówiąc o anyżu, wstępnie musimy rozróżnić dwie odmienne rośliny, należące do odmiennych rodzin: biedrzeniec anyż z selerowatych oraz anyż gwiaździsty (badian) zaliczany do cytryńcowatych.

Biedrzeniec i badian – czym się różnią?

Obie rośliny mają intensywny, słodko-pikantny korzenny aromat, jednak owoce biedrzeńca należą do nieco łagodniejszych w smaku. To przede wszystkim tę przyprawę znajdziemy w słodkich ciastach i deserach, ale dodaje się ją również do drobiu, ryb i dań warzywnych. Na bazie anyżu wytwarza się także słynne alkohole: ouzo, Sambuca, kontuszówka, pastis i inne.

Anyż gwiaździsty, bardziej wyrazisty i pikantny, znajduje zastosowanie przede wszystkim w kuchni chińskiej i wietnamskiej oraz hinduskiej. Badian jest jednym z najważniejszych składników przyprawy pięciu smaków. Znakomicie podkreśla smak mięs przygotowywanych na sposób orientalny.

Właściwości lecznicze anyżu

Jednak szerokie zastosowanie kulinarne to nie wszystko, zwłaszcza jeśli chodzi o ostrzejszy w smaku anyż gwiazdkowy. Roślina ta ma wyjątkowe właściwości lecznicze – przede wszystkim w zakresie regulacji funkcjonowania układu trawiennego: działa rozkurczowo, zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, przyspiesza przemianę materii, dlatego też jest często spotykanym składnikiem herbatek detoksykujących i przeciwdziałających wzdęciom.

Berberys zwyczajny pospolity

 

berberys

Berberys pospolity (inaczej także zwyczajny) to liściasty krzew o pięknych, czerwonych, różowoczerwonych, pomarańczowoczerwonych lub złocistozielonych liściach, będący ozdobą wielu ogrodów. Popularności berberysu sprzyja fakt, że roślina ta jest bardzo odporna i niewymagająca. Występujący w wielu odmianach berberys znajduje także zastosowanie także w ziołolecznictwie, kosmetyce i w kuchni.

Berberys zwyczajny w medycynie naturalnej

Dobroczynne właściwości berberysu zwyczajnego znane są od starożytności. Na przestrzeni wieków stosowano roślinę jako remedium na rozmaite plagi, malarię, żółtaczkę, schorzenia wątroby, szkorbut.

Surowcem leczniczym i spożywczym berberysu pospolitego są owoce, liście, kora i korzenie. Jagody berberysu, ze względu na bogactwo zawartej w nich witaminy C, soli mineralnych, pektyn i witaminy E podnoszą odporność organizmu, leczą infekcje, są skuteczne w zakażeniach bakteryjnych, nieżytach górnych dróg oddechowych, stanach gorączkowych. Zawierają też rutynę, która uszczelnia naczynia włosowate, zapobiegając podskórnym wylewom i krwawieniom z nosa. Owoce berberysu spożywa się zwykle w formie suszonej lub w postaci smacznej, kwaskowej konfitury.

Kora i korzenie mają właściwości antybiotyczne, natomiast napar z liści berberysu stosuje się w kamicy żółciowej, zaburzeniach gastrycznych, problemach z wątrobą.

Pomimo tak różnorodnych korzystnych właściwości, obecnie nie zaleca się stosować dłuższych kuracji z udziałem berberysu pospolitego, ponieważ odkryto, że substancja aktywna zawarta w tej roślinie – berberyna – mimo swej dobroczynnej mocy przeciwzapalnej, obniżającej poziom cholesterolu, przeciwdepresyjnej – ma tendencje do odkładania się w organach wewnętrznych.

Berberys pospolity – Zastosowanie w kosmetyce

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by na stałe włączyć berberys zwyczajny do programu pielęgnacji urody. Wyciąg z berberysu pospolitego ma właściwości bakteriobójcze, przyspiesza gojenie, rozjaśnia przebarwienia, łagodzi stany zapalne, nawilża i wygładza skórę. Dzięki wysokiej zawartości witaminy C i flawonoidów jest naturalnym antyoksydantem, wspomaga likwidowanie przebarwień, stanowi tez naturalny filtr przeciwsłoneczny.

Berberys zwyczajny w kuchni

Owoce berberysu pospolitego są rzadziej spotykanym, ale wysoko cenionym surowcem spożywczym. Dojrzałych jagód używa się do produkcji wyśmienitych konfitur, soków, syropów, dżemów, a także wyśmienitych win i nalewek.

Chmiel

chmiel

Chmiel zwyczajny, pnąca bylina z rodziny konopiowatych, potocznie kojarzony jest z piwną goryczką. Jest to jednak roślina o szerszym zastosowaniu, nie tylko w zakresie produkcji złocistego trunku, ale także w ziołolecznictwie. W Polsce spotykamy głównie dziko rosnący i uprawiany na plantacjach chmiel zwyczajny – popularny Humulus lupulus, występujący w dwóch odmianach: chmiel goryczkowy i chmiel aromatyczny.

Chmiel jako lekarstwo

Szyszki chmielu wykazują właściwości uspokajające, lekko usypiające, moczopędne oraz antyseptyczne.

Napar z chmielu zaleca się osobom cierpiącym na schorzenia układu moczowego i nerek. Natomiast łatwa do przyrządzenia domowym sposobem nalewka z szyszek chmielu (około 130 g szyszek chmielowych zalewa się 2 szklankami spirytusu 50%, szczelnie zamyka i odstawia na około 1 miesiąc) jest idealnym środkiem nasennym, który ukoi nerwy i uśpi w sposób łagodny i naturalny; należy przyjmować kilka kropli rozpuszczonych w łyżce wody tuż przed snem.

Zewnętrznie chmiel stosowany jest najczęściej do pielęgnacji włosów, w postaci szamponów i odżywek na bazie szyszek chmielowych. Ze względu na swoje właściwości bakteriobójcze szyszki chmielowe są jednocześnie pomocne w zwalczaniu łupieżu.

Len zwyczajny

len-zwyczajny

Len zwyczajny to jednoroczna roślina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, uprawiana w wielu częściach świata ze względu na swoje właściwości odżywcze i zastosowanie lecznicze.

Surowcem są dojrzałe nasiona, zawierające ponad 40% tłuszczów, w większości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, znaczne ilości błonnika, białko, witaminy z grupy B, witaminę E, duże ilości magnezu, cynku, żelaza i wapnia oraz bardzo dużą ilość substancji śluzowych.

Nasiona lnu – formy spożywania

Siemię lniane można spożywać w postaci surowej po zmieleniu (wskazane jest kupowanie całych ziaren i mielenie ich bezpośrednio przed spożyciem), po namoczeniu (kisiel lniany, zalecany przy podrażnieniach żołądka, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz w zespole jelita wrażliwego) lub w postaci wywaru. Z nasion tłoczy się również bardzo zdrowy olej lniany.

Właściwości zdrowotne siemienia lnianego

Len działa leczniczo i łagodząco przy zaparciach, nieżytach żołądka, przy przeroście i nowotworach prostaty; jest zalecany w profilaktyce miażdżycy, chorób serca i chorób nowotworowych. Siemię lnu korzystnie działa na skórę – zarówno od zewnątrz, jak od wewnątrz: wzmaga jej elastyczność, nawilżenie, a dzięki zawartości witaminy E i dobroczynnych kwasów tłuszczowych jest sprzymierzeńcem młodego wyglądu. Okłady z oleju lnianego i zalanych wodą nasion łagodzą stany zapalne skóry, świąd, oparzenia, owrzodzenia i odleżyny. Śluz z nasion lnu świetnie nawilża i odżywia także suche, matowe włosy.

Nasiona lnu – przeciwwskazania i ryzyko skutków ubocznych

Przeciwwskazaniem do stosowania wewnętrznego nasion lnu są takie dolegliwości, jak niedrożność jelit oraz ostry ból brzucha przy podejrzeniu zapalenia wyrostka robaczkowego. Należy być również ostrożnym przy spożywaniu suchych nasion lnu – na początku stosowania mogą powodować obstrukcje.

Nie ma natomiast większych przeciwwskazań w przypadku stosowania zewnętrznego. Len nie uczula i nie podrażnia, jest surowcem bardzo delikatnym, odpowiednim dla każdej, nawet wrażliwej i alergicznej skóry.

Lulek czarny

lulek-czarny

Roczna lub dwuletnia roślina z rodziny psiankowatych, spotykana w ogrodach oraz dziko rosnąca na przydrożach, wysypiskach śmieci, parkingach i innych podłożach ruderalnych, silnie toksyczna. Zwany też z ludowej tradycji szalejem czarnym oraz żabim barszczem. Podobnie jak bieluń dziędzierzawa, lulek czarny zawiera trujące i halucynogenne alkaloidy tropanowe, wywołujące bardzo silne pobudzenie ruchowe, obrzęki rąk i nóg, piekącą pokrzywkę, utratę wroku, suchość jamy ustnej i gardła. W przypadku lulka czarnego w składzie dominują przede wszystkim alkaloidy: skopolamina, atropina, L-hioscyjamina i kuskohigryna.

W przypadku tej bardzo niebezpiecznej rośliny istnieje ryzyko zatrucia nieświadomego, przez pomylenie jego ziaren z ziarnami maku lub korzenia z korzeniem pasternaku i skorzonery.

Zastosowanie zewnętrzne

Jedyną względnie bezpieczną formą stosowania liści lulka czarnego jest stosowanie zewnętrzne w postaci Oleum Hyoscyami przy łagodzeniu nerwobóli i bóli reumatycznych. W formach recepturowych liście lulka znajdują tez niewielkie zastosowanie w postaci extractum siccum (0,3% alkaloidów).

Miłek wiosenny

milek-wiosenny

Miłek wiosenny to bylina z rodziny jaskrowatych, występująca na terenie Europy i w Azji. W Polsce miłek objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.

Roślina ma pewne właściwości lecznicze, jednak nie zaleca się jej stosowania na własną rękę, ponieważ jest zarazem silną trucizną. Do objawów zatrucia należą mdłości, paraliż, zaburzenia widzenia, a nawet zatrzymanie akcji serca.
Miłek wiosenny zawiera glikozydy kardenolidowe i flawonoidy (witeksynę, luteolinę). Stosowany wewnętrznie w bardzo ostrożny sposób (w postaci wyciągów alkoholowych, wyłącznie pod kontrolą lekarza) bywa pomocny przy niektórych dolegliwościach sercowych i krążeniowych.

Przede wszystkim jednak miłek wiosenny ceniony jest jako roślina dekoracyjna – jego piękne, żółte kwiaty stanowią ozdobę przydomowych ogródków oraz bukietów z ciętych kwiatów.

Rumianek

rumianek

Rumianek pospolity to roślina jednoroczna z rodziny astrowatych, rosnąca dziko w wielu regionach świata, również w Polsce, szczególnie na zachodzie kraju. Uprawiany także jako roślina lecznicza.

Roślina bardzo popularna i lubiana ze względu na swój urzekający aromat, piękne delikatne kwiaty, które pojawiają się od końca maja i kwitną do sierpnia lub początków września oraz właściwości lecznicze – skuteczne, a zarazem łagodne i świetnie tolerowane nawet przez organizm dziecka.

Koszyczki rumianku – pachnące lekarstwo

Surowcem zielarskim są koszyczki rumianku (Flos Chamomillae), zawierające dużą ilość olejku eterycznego, cenne flawonoidy, pochodne kumarynowe, cholinę ,sole mineralne. Świeże lub suszone, stosowane z reguły w postaci naparów używanych zarówno wewnętrznie i zewnętrznie, są znane ze swoich rewelacyjnych właściwości przeciwzapalnych, antyseptycznych, rozkurczowych, łagodzących, uspokajających.

Rumianek na skórę

Rumianek to jeden z najpopularniejszych składników stosowanych w kosmetyce i dermatologii. Jest niezastąpiony przy leczeniu trudno gojących się ran, przy stanach zapalnych skóry i błon śluzowych, oparzeniach, owrzodzeniach, a także przy alergiach skórnych i trądziku. Ekstrakt z rumianku występuje jako komponent kremów do pielęgnacji skóry wrażliwej oraz kosmetyków dla dzieci i niemowląt.

Herbatka z rumianku – łagodny sposób na bóle brzucha i infekcje

Rumianek stosowany wewnętrznie pomaga przy problemach trawiennych, przy skurczach mięśni gładkich, przy infekcjach górnych dróg oddechowych (inhalacje), wewnętrznych owrzodzeniach. Napar z rumianku w postaci łagodnej herbatki łagodzi bóle brzucha i kolki, także u małych dzieci. Wypity przed snem koi nerwy i pomaga zasnąć.

Inne zastosowania rumianku

Choć rumianek kojarzy się głównie z pięknie pachnącymi kosmetykami i skutecznymi lekami ziołowymi, niektórzy wykorzystują także jego niepowtarzalny, delikatny smak i traktuje jako kulinarna inspirację. Ziele rumianku wspaniale wzbogaca smak słodkich, delikatnych ciast i ciasteczek, wiele osób ceni sobie też wspaniałe połączenie naparu rumiankowego z ciepłym mlekiem i miodem.

Bieluń dziędzierzawa

bielun-dziedzierzawa-720x340

Bieluń to silnie toksyczna roślina zielna z rodziny psiankowatych, rosnąca dziko w miastach, na śmietniskach, rumowiskach, ale także w prywatnych ogrodach ze względu na atrakcyjny wygląd kwiatów – dużych, białych, lejkowatych, kwitnących od czerwca do września.

Roślina była znana już w starożytności i wykorzystywana zarówno w celach skrytobójczych, jak i ze względu na właściwości halucynogenne. Ta ostatnia właściwość również współcześnie stanowi niebezpieczną pokusę dla żądnej silnych wrażeń młodzieży, stąd bieluń dziędzierzawa często traktowany jest jako narkotyk – niestety wyjątkowo niebezpieczny.

Trujące i halucynogenne właściwości bielunia dziędzierzawy wynikają przede wszystkim z obecności alkaloidów tropanowych w jego składzie. Związki te blokują niektóre receptory układu współczulnego, działają depresyjnie na układ oddechowy i obwodowy układ nerwowy. Konsekwencje zażycia bywają nieprzewidywalne i nierzadko tragiczne w skutkach: przeważnie są to silne halucynacje, realistyczne omamy wzrokowe i słuchowe, pobudzenie psychoruchowe, utrata zdolności logicznego myślenia, psychoza, stany lękowe, furia, gonitwa myśli, majaczenie, stany delirium. Z reguły występuje też zaburzenie akomodacji oka oraz silne, niemożliwe do zaspokojenia mimo przyjmowania płynów pragnienie. Po fazie pobudzenia następuje senność, rozluźnienie i stany śpiączkowe, które mogą skutkować zatrzymaniem akcji serca i porażeniem ośrodka oddechowego.

Niebezpieczeństwo zażycia bielunia wynika również z ryzyka utraty kontaktu z rzeczywistością i w konsekwencji zrobienia krzywdy sobie lub przypadkowym osobom, a także uaktywnienia ukrytych zaburzeń psychicznych i trwałego uszkodzenia mózgu.

Dawka śmiertelna nie jest jasno określona, ponieważ zależy od indywidualnej wrażliwości na toksynę – znane są przypadki zgonów nawet po doustnym zażyciu dawki 1 mg.

Zatrucie bieluniem często kończy się hospitalizacją – płukaniem żołądka, podaniem siarczanu sodowego, podaniem odpowiednich leków uspokajających, stosowaniem zimnych okładów, założeniem cewnika, intubacją.

« Older posts

© 2017 Znamziele.pl

Theme by Anders NorenUp ↑